روزهای خاموشی آژیرهای قرمز اقتصاد/حال، کدام دولتمرد چه برنامهای دارد؟
به گزارش اقتصادنیوز، اگرچه بارها تاکید شده که رفع تحریمها همه مشکلات ایران را حل نمیکند اما گویا رفع تحریمها سبب شده که وزرای اقتصادی برای خروج ایران از حالت فوقالعاده برنامهریزی کنند و هر کدام برنامههای بدهند برای بهبود شرایط اقتصاد. بر همین اساس است که هر کدام از اعضای کابینه در هر برنامه و سفری از برنامههایی که برای اقتصاد ایران در نظر گرفتهاند سخن میگویند.
وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی که در جمع مردم گرگان صحبت میکرد از عبور ایران از مرحله نامطلوب اقتصادی خبر داده و گفته است: در سالهای گذشته وضعیت اقتصاد کشور نامطلوب بود اما در حال حاضر از این مرحله عبور کردهایم و برای رسیدن به اهداف راه درازی در پیش داریم. به گفته علی ربیعی، وضعیت اقتصاد کشور تثبیت شده و دولت با درک اینکه در چه شرایط تاریخی قرار داریم و چه مشکلاتی پیش رو است، پا به عرصه گذاشته و در فهم مسائل با مردم اشتراک نظر دارد.
وزیر اقتصاد و دارایی هم در چهل و نهمین نشست شورای گفتوگوی بخش خصوصی و دولت روزهای بهتری را برای اقتصاد ترسیم کرده است. روزهایی که با خروج ایران از تحریم، فضا برای فعالیتهای بخش خصوصی باز خواهد شد.
خوابهای دولت برای بخش خصوصی
علی طیبنیا بهبود محیط کسب و کار، جذب منابع داخلی و خارجی و در اختیار قرار دادن آن به بخش خصوصی را از عمده برنامه های دولت برای بخش خصوصی در دوران پساتحریم عنوان کرد و گفت: هرچند اقتصاد ما قبل از دوران تحریم با مشکلات ساختاری همراه بود اما شرایط تحریم نارساییهای ما را حادتر کرد. با رفع محدودیتها و قیودی که برای کشور ایجاد میشود زمینه رفع مشکلات ساختاری نیز فراهم خواهد شد. وزیر اقتصاد، نفتی و دولتی بودن را از مشکلات اقتصاد کشور دانست و گفت: باید شرایطی فراهم شود که بخش خصوصی بتواند با شرایط حاضر نتایج تولید را در داخل و خارج به فروش برساند.
اما تنها طیبنیا نبود که در حاشیه نشست شورای گفتوگو به بخش خصوصی وعده داد که عرصه برای فعالیتهایش آماده است. روز قبل، معاون اول رئیس جمهور، وزیر صنعت، معدن و تجارت و رئیس کل بانک مرکزی هم در دیدار با اعضای اتاق بازرگانی ایران و تهران بر همین موضوع تاکید کردند؛ پررنگ شدن نقش بخش خصوصی در اقتصاد. موضوعی که بخش خصوصی سالهاست خواهان آن است و اکنون دولت وعده میدهد بعد از حذف تحریمها بالاخره این وعده چند ساله محقق خواهد شد.
محمدرضا نعمتزاده، وزیر صنعت در دیدار با اعضای اتاق بازرگانی با اشاره به سفر هیاتهای خارجی به ایران گفت: مطمئنا نقش ما در دولت در جهت تسهیل امور در اتاق بازرگانی و بخش خصوصی است. وظیفه فعالان اقتصادی هم این است که از فضای به وجود آمده با دید توسعه ملی و منافع همگانی استفاده کنند.
اسحاق جهانگیری هم فرصت پیش آمده را فرصت حضور بخش خصوصی در اقتصاد میداند و گفته: دولتیها نباید جای بخش خصوصی را تنگ کنند. مهم این است که شرایط را به خوبی تحلیل کرده و به نقطه مشترکی برسیم که دولت و بخش خصوصی بدانند چگونه باید در این شرایط رفتار کرده و از آن عبور کنند.
بانک مرکزی از قیمتگذاری نرخ ارز خارج میشود
به نظر میرسد اکنون که اقتصادی دارد روی خوش خودش را نشان میدهد دولت هم قرار است کمی حضور خود را کمرنگ کند. هم با دادن فضا به بخش خصوصی و هم حذف برخی اقدامات دستوری خود در بازار. چون رئیس کل بانک مرکزی از یکسانسازی نرخ ارز خبر داده و گفته دولت سعی دارد تا زمان برداشته شدن تحریمها نرخ ارز را هم یکسانسازی کند « اما حتی در صورت تک نرخی شدن ارز، بانک مرکزی هیچ دخالتی در تعیین نرخ نخواهد داشت و این بازار و عرضه و تقاضای آن است که قیمت را تعیین میکند. وظیفه بانک مرکزی، نظارت بر بازار و جلوگیری از نوسان شدیدی خواهد بود که به دست سفتهبازان و یا هیجان کاذب ایجاد خواهد شد.»
تک نرخی شدن نرخ ارز هم آرزوی دیرینهای بوده که بسیاری آن را ریشه فساد و رانتهای سالهای اخیر میدانند. رانتهایی که جهانگیری در نشستهای اخیر خود بارها به آن اشاره کرده است. اما اکنون که قرار است روزهای خوش اقتصاد از راه برسد، دولتمردان میخواهند از ریشهها آغاز کنند. که یکی هم نرخ ارز است.
دلارهای بلوکه شده صرف عمران میشود
سخنگوی دولت هم روز پیش در جمع خبرنگاران زنجان از اقدامات دولت در کاهش تورم و افزایش قدرت خرید مردم گفت. به گفته محمدباقر نوبخت دولت در نظر دارد نرخ تورم را تک رقمی کند و به زیر 10 درصد برساند. چون کاهش تورم به معنای افزایش قدرت خرید مردم است و افزایش قدرت خرید به معنای رفاه بیشتر.
اما جدی از آن نوبخت از اختصاص بودجه بیشتر به طرحهای عمرانی خبر میدهد. یکی از دغدغههای اقتصاد در سالهای اخیر کاهش مداوم بودجه عمران به نفع بودجه جاری بوده است. یارانهها بودجه بخش عمران را بلعیده بود. اکنون هنوز هم یارانهها پابرجاست و درامدهای نفتی دولت هم کاهش یافته اما چشم امید دولت در این شرایط به دلارهای بلوکه شدهای است که قرار است به زودی آزاد شود.
محمدباقر نوبخت برای چندمین بار متوالی تاکید کرده سهم دولت از این دلارهای بلوکه شده حدود پنج تا شش میلیارد دلار است که باید وارد بانک مرکزی شده و برای بهره برداری به ریال تبدیل شود. اما مهم محل هزینه این دلارهای بلوکه شده است. نوبخت میگوید: در صورتی که از این پس این درآمد وارد کشور شود، میتوان 18 تا 20 هزار میلیارد تومان درآمد جدید داشت و آن را به طرحهای عمرانی در جهت توسعه استانها تخصیص داد.
ورود سرمایهگذاران خارجی هم نکته مثبت دیگری است که نوبخت به آن اشاره کرده و گفته میتوان از فرصت وجود سرمایهگذاران خارجی برای تامین نقدینگی کمک گرفت و طرفهای خارجی میتوانند بخشی از کمبود سرمایه مورد نیاز کشور را تامین کنند. اما وی تاکید کرده ورود سرمایهگذاران خارجی به این معنا نیست که آنها میآیند و جایگزین واحدهای تولیدی داخلی میشوند، بلکه بدان معنا است که آنان میتوانند بهصورت مشارکتی و یا سرمایه در گردش به سرمایه گذاری در ایران بپردازند.
در میان آنچه وزرای اقتصادی از اقتصاد ایران در دوران پساتحریم ترسیم میکنند، محمد نهاوندیان، رئیس دفتر رئیس جمهور هشدار داده و گفته است: همانطور که رئیسجمهور در گفتوگوی تلویزیونی با مردم به روشنی تأکید کردند رفع تحریمها به معنای رفع موانع است و اگر کسی گمان میکند که با برداشته شدن تحریمها مشکلات حل میشود، قطعا خطا کرده است.
البته محمد نهاوندیان تاکید کرده که «مرتفع شدن تحریمها شرایط را برای صاحبان انگیزه و برنامه مهیا میکند تا با برنامهریزی و به سرعت مسیر پیشروی را به منظور جبران عقبماندگیها در گذشته طی کند » و به نظر میرسد آنچه وزرای اقتصادی هم ترسیم کردند نمایی از آن تصویری است که اقتصاد پسا تحریم میتواند تجربه کند.
چون همان طور که نهاوندیان تاکید کرده تصویر اقتصاد ایران در فصل پس از گشایش، اقتصاد رقابتی است و اگر بنا بر تولید برای صادرات است، باید خود را آماده حضور رقابتی کنیم. باید مسابقه تولید ارزشافزوده در کشور راهاندازی شود و نه مسابقه تولید رانت. تلاش دولت هم بر این است که فضا برای رقابت سازنده فراهم شود و وظیفه دولت زمینهسازی برای ایجاد اشتیاق و حضور هیأتهای خارجی به کشور بوده و حالا باید بخش خصوصی کفایتش را در این مسابقه رقابتی نشان دهد.
